Cảnh giác cơn tăng huyết áp giả tạo

Thực tế thăm khám bệnh đã ghi nhận nhiều trường hợp người có hiện tượng tăng huyết áp giả tạo, nghĩa là bản thân không bị cao huyết áp nhưng lại được chẩn đoán cao huyết áp và điều trị như cao huyết áp. Hậu quả là có nhiều trường hợp bị tụt huyết áp do dùng thuốc hạ huyết áp không đúng chỉ định, nhiều lúc quá nặng phải đến bệnh viện cấp cứu .

33639.jpeg

Mặc dù chẩn đoán cao huyết áp là trách nhiệm của thầy thuốc nhưng chúng ta cũng cần biết đôi chút về hiện tượng tăng huyết áp giả tạo để tránh những tác hại do dùng thuốc hạ huyết áp không đúng gây ra .

Ngộ nhận về cao huyết áp

Như chúng ta ít nhiều đã biết, số huyết áp trung bình của người Việt Nam là 120/80mmHg (thường được gọi tắt 12/8, trong đó 12 là số huyết áp trên, 8 là số huyết áp dưới). Gọi cao huyết áp khi số huyết áp trên cao hơn 140mmHg và/hoặc số huyết áp dưới cao hơn 90mmHg. Hiện nay vẫn còn quan điểm sai lầm khi cho rằng ở người cao tuổi , số huyết áp trên 160 – 170mmHg là bình thường , không cần điều trị. Nhiều nghiên cứu cho thấy mức huyết áp trên 160 – 170mmHg vẫn gây hại cho tim, não, mạch máu… và cần điều trị đưa về dưới 140/90mmHg .

Cao huyết áp có năm triệu chứng chính: nhức đầu (phía sau gáy hay trước trán, thường vào buổi sáng, đôi khi kéo dài cả ngày); chóng mặt (cảm giác đi đứng không vững và hơi nặng đầu); mệt (cảm giác nặng ở ngực và hơi khó thở); yếu liệt tay chân (từ vài giây đến vài phút); chảy máu cam tái phát nhiều lần (mỗi lần chảy máu giọt nhanh và nhiều, do áp lực máu cao làm vỡ mạch máu nhỏ ở niêm mạc mũi . Nếu cao huyết áp không được phát hiện và chữa trị kịp thời thì tình trạng chảy máu cam sẽ tái phát nhiều lần). Các triệu chứng này còn gặp trong nhiều bệnh khác, vì vậy cần lưu ý khi đo huyết áp thấy cao có thể là tăng huyết áp thực sự nhưng một số trường hợp là giả tạo .

Thủ phạm gây tăng huyết áp giả tạo

Hiện tượng cao huyết áp giả tạo thường gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới (tỷ lệ gần 3/2) và khởi xuất từ hai nguyên nhân phổ biến sau:

Hội chứng áo choàng trắng : là tình trạng bệnh nhân có cảm giác hồi hộp, lo lắng, tim đập nhanh… khi đi khám bệnh gặp bác sĩ, điều dưỡng mặc áo choàng trắng. Tình trạng này làm huyết áp tăng lên, có nhiều trường hợp số huyết áp trên tăng cao đến 160mmHg hay 180mmHg nhưng hiếm khi tăng đến 200mmHg. Trong hầu hết các trường hợp tăng huyết áp giả tạo do hội chứng áo choàng trắng luôn đi kèm với nhịp tim nhanh, người bệnh có cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực… Sau khi được trấn an và nghỉ ngơi khoảng 30 phút, huyết áp và nhịp tim có thể về bình thường . Cũng có nhiều trường hợp phải nghỉ đến vài giờ số huyết áp trên mới về bình thường. Trong những trường hợp khó khăn hơn nữa, phải thực hiện đo huyết áp tại nhà, hay theo dõi huyết áp suốt 24 giờ bằng hệ thống huyết áp holter mới xác định được có tăng huyết áp giả tạo không .

Do xơ cứng động mạch cánh tay làm số huyết áp trên đo được cao hơn thực tế : hiện tượng này có thể gặp ở 10% người già. Trong những trường hợp này bác sĩ sẽ cho thực hiện một nghiệm pháp có tên “nghiệm pháp Osler” để xác định tình trạng tăng huyết áp giả tạo .

Thận trọng khi đo huyết áp tại nhà

Nếu không xác định được tăng huyết áp giả tạo mà điều trị như cao huyết áp thực sự, có thể gây nhiều nguy hiểm cho người bệnh như tình trạng tụt huyết áp, hạ huyết áp tư thế đứng… Đây là hiện tượng người đang nằm hoặc ngồi khi đứng dậy nhanh thấy bị hoa mắt, không đứng vững được và té ngã đột ngột, có nhiều trường hợp té ngã còn gây chấn thương sọ não … Do vậy khi đo huyết áp tại nhà, nếu thấy cao không nên tự ý dùng thuốc mà phải đến cơ sở y tế gần nhà khám lại xem có phải cao huyết áp thực sự không .

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: